بررسی داوری در نظام حقوقی ایران و جایگاه آن در فقه اسلامی

بررسی داوری در نظام حقوقی ایران و جایگاه آن در فقه اسلامی

اقسام داوری
مقایسه داوری با مفاهیم مشابه
داوری در حقوق ایران
بررسی داوری در نظام حقوقی ایران
داوری در فقه اسلامی
مشروعیت قاضی تحكیم در فقه امامیه
مشروعیت قاضی تحكیم از نگاه اهل سنت

رفتن به سایت اصلی

دانلود پایان نامه رشته حقوق

بررسی داوری در نظام حقوقی ایران و جایگاه آن در فقه اسلامی

 

 

 

 

 

 

مقدمه

درخصوص مبنای داوری در حقوق باید گفت رویه قضایی، ماده 10 قانون مدنی و حاكمیت اراده را مبنای داوری می داند. آرای متعددی وجود دارد كه صراحتاً مبنای داوری را به این ماده بر می گرداند. لذا برخی معتقدند (کریمی و پرتو، 1391: ص23).  مبنای داوری به اراده قانون گذار بر می گردد. قانون است كه داوری را بخشی از نظام قضایی كشور می داند و برخی دعاوی را داوری پذیر و برخی را فاقد چنین قابلیتی اعلام می كند. به همین ترتیب، فلسفه پیش بینی داوری های اجباری را باید در اراده قانون گذار جستجو كرد. بنابراین با استناد به آیات صدر الاشاره و مباحث مطروحه در فقه امامیه و اجازه شارع مقدس به چنین توافقی برای ارجاع امر به داوری و قوانین موضوعه در این خصوص كه بر گرفته از حقوق اسلام است.

 

 از قبیل قانون اساسی، قانون آیین دادرسی مدنی و قانون داوری تجاری بین المللی و سایر اسناد بین المللی كه پیش بینی حل و فصل اختلافات را از طریق دادرسی به اشخاصی اعم از (حقیقی و حقوقی) داده است و به دلیل ایجاد انضباط اجتماعی، رعایت مصالح حاكمیتی و منافع فردی و جمعی اشخاص كه اجازه رجوع اشخاص به داوری را صادر نموده است می توان نتیجه گرفت مبنای داوری اجازه شارع مقدس و متعاقباً قانون مبتنی بر حقوق اسلام است. لذا می توان گفت اگر مبنای داوری، ‌توافق طرفین باشد آنگاه توجیه داوری های اجباری دشوار می گردد، ولی اگر اراده قانون گذار را مبنا قرار دهیم آنگاه توجیه داوری های اجباری و نیز داوری ناپذیر بودن برخی دعاوی میسر خواهد بود. 

 

مشروعیت قاضی تحكیم مورد پذیرش مشهور فقهاء قرار گرفته و دلایلی از كتاب، سنت و اجماع بر آن اقامه كرده اند و درباره آن ادعای اجماع و عدم خلاف شده است (محمدی گیلانی، 1362: ص63). عمده ترین دلیل را می توان روایات بر شمرد از جمله روایت ابی خدیجه كه مرحوم خویی نیز به آن استناد كرده اند . امام از تعبیر ((رضایت)) و ((جعل)) استفاده كرده اند نه ((مراجعه)) و این بدان معنا است كه اگر شما به كسی ((راضی)) شدید من هم آن را قبول دارم و شما نزد چنین كسی تحاكم كنید. 

 

 

پرسش این است كه صلاحیت قاضی تحكیم تا كجاست؟ آیا صرفاً در دعاوی حقوقی است یا در دعاوی كیفری نیز می توان آن را به كار گرفت؟ از سوی دیگر آیا قلمرو آن صرفاً در حق الناس یا حقوق خصوصی است و یا در حق الله یا حقوق عمومی نیز كاربرد دارد؟ (سلیمانی پور و محمد الهی، 1390: ص407). از دیدگاه فقهی اطلاق دلیل مشروعیت قاضی تحكیم اقتضاء می كند كه وی بتواند هم در دعاوی حقوقی و هم در دعاوی كیفری قضاوت كند. در این باره می توان به روایت ((ابی خدیجه)) از امام صادق (علیه السلام) اشاره كرد. 

 

مرحوم فاضل هندی در مورد بحث می فرماید: حكم قاضی تحكیم در همه احكام اعم از حقوق الناس و حقوق الله، ‌حتی در مجازات ها به علت عام بودن دلیل مشروعیت، نافذ و لازم است)) (فاضل هندی، 1416ه ق: ص32). به عقیده برخی دیگر قلمرو قضاوت قاضی تحكیم محدود به حقوق خصوصی یا حق الناس است و دامنه قضاوت وی حقوق عمومی یا حق الله را در بر نمی گیرد، زیرا قاضی تحكیم در فرض رضایت مشروعیت دارد و فلسفه تعیین آن در قانون ساده بودن و سرعت درامر رسیدگی است. از این رو نمی توان آن را به حقوق عمومی یا حق الله توسعه داد چون در چنین مواردی شاكی یا مدعی خصوصی وجود ندارد و حكومت مستقیماً وارد عمل شده و به مسأله رسیدگی می نماید لذا تراضی طرفین دعوی بی معناست و قاضی تحكیم مفهومی ندارد و بدین لحاظ مرحوم شهید ثانی می فرماید: ((قاضی تحكیم ویژه حق الناس است زیرا مشروعیت آن بر تراضی طرفین دعوی توقف دارد. بنابراین در حقوق الله نمی تواند قضاوت كند زیرا در این موارد شاكی خصوصی وجود ندارد.)) (نجفی، 1365: ص25).البته چون مشروعیت قاضی تحكیم بر اساس تراضی طرفین دعوی است لذا یكی از مسائل مورد بحث این است كه آیا علاوه بر تراضی قبل از حكم، نیازمند تراضی بعد از حكم نیز هستیم یا خیر؟ در میان فقهاء دو نظریه وجود دارد:

 

 اكثریت آنها عقیده دارند كه بعد از تراضی و صدور حكم، نیازی به قبول و رضایت به حكم نیست و رأی قاضی برای طرفین نافذ و لازم است. در این مورد مرحوم محقق حلی می فرماید: اگر طرفین دعوی شخصی را به عنوان قاضی پذیرفتند و نزد وی طرح دعوی كردند و قاضی حكم صادر كرد، حكم وی بر طرفین دعوی لازم است و رضایت آنها شرط نیست)). در میان فقهای شیعه مرحوم علامه در تحریر الاحكام با نفوذ حكم قاضی تحكیم بعد از قضاوت مخالفت كرده و آن را نپذیرفته است (علامه، 1374: ص18). به نظر می رسد نظر مشهور فقهاء صحیح باشد، زیرا اساس تشریع قضاوت برای رفع اختلاف و فصل خصومت است، اگر قرار باشد رضایت طرفین بعد از حكم لازم باشد، غالباً اختلاف مرتفع نمی شود زیرا در بیشتر موارد محكوم علیه حكم را نخواهد پذیرفت. لذا علی القاعده باید حكم نافذ و لازم باشد مگر در مواردی كه قاضی مرتكب خطا شده است. 

 

 

 

 

 

 

 

 

فهرست مطالب

1-1- مفهوم داوری و مقایسه آن با نهاد های مشابه و اقسام داوری 8

1-1-1- مفهوم داوری 8

1-1-1-1- تعریف لغوی داوری 8

1-1-1-2- تعریف اصطلاحی داوری 10

1-1-2- مبنای داوری 12

1-1-2-1- مبنای داوری در فقه اسلامی 13

1-1-2-2- مبنای داوری در حقوق 15

1-1-3- مقایسه داوری با مفاهیم مشابه 16

1-1-3-1- مقایسه داوری با رسیدگی قضایی 16

1-1-3-2- مقایسه داوری با میانجیگری 20

1-1-3-3- مقایسه داوری با كارشناسی 24

1-1-3-4- مقایسه داوری با مفهوم وكالت 27

1-1-4- اقسام داوری 28

1-1-4-1- داوری داخلی و داوری بین المللی 28

1-1-4-1-1- داوری داخلی 29

1-1-4-1-2- داوری بین المللی 31

1-1-4-1-3- تعریف داوری بین المللی 33

1-1-4-1-4- هدف از داوری تجاری بین المللی 33

1-1-4-1-5- سازمانهای مشهور داوری بین المللی 36

1-1-4-2- داوری موردی و داوری سازمانی 40

1-1-4-2-1- داوری موردی 41

1-1-4-2-2- داوری سازمانی 41

1-1-4-3- داوری اجباری و داوری اختیاری 43

1-1-4-3-1- داوری اجباری 43

1-1-4-3-2- داوری اختیاری 45

1-1-4-4- داوری تجاری و داوری غیر تجاری (مدنی) 45

1-1-4-4-1- داوری تجاری 45

1-1-4-4-2- داوری غیر تجاری (مدنی) 46

1-1-5- داوری در پیمان ها 47

1-1-5-1- تعریف پیمان 48

1-1-5-2- وضعیت ارجاع اختلافات ناشی از پیمان ها به داوری 49

 

1-2- داوری درفقه اسلامی 52

1-2-1- تعریف و ماهیت تحكیم 53

1-2-1-1- تعریف تحكیم 53

1-2-1-2- ماهیت تحكیم 53

1-2-2- مشروعیت قاضی تحكیم 56

1-2-2-1- مشروعیت قاضی تحكیم در فقه امامیه 56

1-2-2-1-1- دلیل مشروعیت قاضی تحكیم 56

1-2-2-1-2- قلمرو صلاحیت قاضی تحكیم 57

1-2-2-2- مشروعیت قاضی تحكیم از دیدگاه فقهای اهل سنت 58

1-2-3- اجرای احكام داوری در فقه 60

1-2-4- شرط اجتهاد در قاضی تحكیم 61

1-2-5- نتیجه 62

 

 

 

 

گزارش کارآموزی رشته برق با عنوان دیسپاچینگ منطقه ای تهران (راهبری شبکه)

گزارش کارآموزی رشته برق با عنوان دیسپاچینگ منطقه ای تهران (راهبری شبکه) دیسپاچینگ راهبری شبکه دانلود گزارش کارآموزی رشته برق با عنوان دیسپاچینگ منطقه ای تهران (راهبری شبکه) دانلود گزارش کارآموزی رشته برق گزارش کار آموزی رشته برق کارآموزی رشته…

مینیاتور و نقاشی در دوران اسلامی

مینیاتور و نقاشی در دوران اسلامی مینیاتور نقاشی دوران اسلامی دانلود مقاله رشته گرافیک با عنوان مینیاتور و نقاشی در دوران اسلامی خرید مقالات گرافیک سیستم همکاری در فروش فایل فایلینا همکاری در فروش فایل همکاری در فروش فروش فایل…

مبانی نظری و پیشینه تحقیق حجاب در مذهب 55 صفحه

مبانی نظری و پیشینه تحقیق حجاب در مذهب 55 صفحه کلمات کلیدی : فصل دوم پایان نامه حجاب در مذهب مبانی نظری حجاب در مذهب پیشینه تحقیق حجاب در مذهب پیشینه داخلی حجاب در مذهب پیشینه خارجی حجاب در مذهب…

ماهیت حقوقی سهم و انتقال آن در ایران

ماهیت حقوقی سهم و انتقال آن در ایران ماهیت حقوقی سهم نحوه نقل و انتقال سهم در شرکت‏های تعاونی انتقال سهام در شرکت‏های تعاونی شرکت تعاونی در حقوق ایران شرایط حقوقی انتقال سهام آثار حقوقی انتقال سهام دانلود پایان نامه…

مبانی نظری و پیشینه تحقیق نگرش

مبانی نظری و پیشینه تحقیق نگرش مبانی نظری نگرش ادبیات نظری نگرش چارچوب نظری نگرش فصل دوم پایان نامه نگرش دانلود مبانی نظری نگرش پیشینه نگرش پیشینه تحقیق نگرش پیشینه داخلی نگرش پیشینه خارجی نگرش پیشینه پژوهش نگرش پیشینه نظری…

شبیه سازی فرآیند گوگردزدایی از میعانات گازی و بررسی پارامترهای موثر در راندمان واحد

شبیه سازی فرآیند گوگردزدایی از میعانات گازی و بررسی پارامترهای موثر در راندمان واحد فرآیند شبیهسازی گوگردزدایی میعانات گازی دیسولفیدها راندمان گوگردزدایی باکتریولوژیکی روش اکسیداسیون مرکاپتان زدایی نفت پایان نامه محیط زیست رفتن به سایت اصلی شبیه سازی فرآیند گوگردزدایی…

پرسشنامه ارزیابی ارتباط اخلاق ترافیک شهروندی و تخلفات رانندگی

پرسشنامه ارزیابی ارتباط اخلاق ترافیک شهروندی و تخلفات رانندگی اخلاق شهروندی اخلاق ترافیک شهروندی پرسشنامه میزان تخلفات رانندگی پرسشنامه اخلاق شهروندی پرسشنامه اخلاق ترافیک شهروندی پرسشنامه علل بروز مشکلات ترافیکی پرسشنامه علل بروز مشکلات ترافیکی در شهر رفتن به سایت…

ضرورت و اهمیت کارآفرینی سازمانی و بررسی ابعاد و نظریه های آن

ضرورت و اهمیت کارآفرینی سازمانی و بررسی ابعاد و نظریه های آن سازمان های كارآفرین ابعاد کارآفرینی سازمانی مدل های کارآفرینی سازمانی انواع مدل های کارآفرینی سازمانی اهمیت کارآفرینی سازمانی اهمیت و ضرورت کارآفرینی سازمانی موانع رشد و توسعه کارافرینی…

فصل دوم پایان نامه مهارت های مقابله ای

فصل دوم پایان نامه مهارت های مقابله ای کلمات کلیدی : مبانی نظری مهارت های مقابله ای پیشینه تحقیق مهارت های مقابله ای پیشینه داخلی مهارت های مقابله ای پیشینه خارجی مهارت های مقابله ای پیشینه پژوهش مهارت های مقابله…

اصول ریخته گری فلزات

اصول ریخته گری فلزات ریخته گری ایزو تروپیک ریخته گری فلزات روش های ریخته گری اصول ریخته گری فلزات سیستم همکاری در فروش فایل همکاری در فروش فایل فروش فایل fileina فروشگاه فایل خرید مقاله و تحقیق مکانیک رفتن به…

بررسی اهل بیت در آیه تطهیر

بررسی اهل بیت در آیه تطهیر آیه تطهیر آیه تطهیر چیست سوره آیه تطهیر اهل بیت در قرآن آیه تطهیر در تفسیر پیامبر دانلود پایان نامه آیه تطهیر دانلود پایان نامه معارف و الهیات اهل بیت در آیه تطهیر بررسی…

مبانی نظری و پیشینه تحقیق رضایت شغلی کارکنان

مبانی نظری و پیشینه تحقیق رضایت شغلی کارکنان مبانی نظری رضایت شغلی ادبیات نظری رضایت شغلی چارچوب نظری رضایت شغلی فصل دوم پایان نامه رضایت شغلی دانلود مبانی نظری رضایت شغلی پیشینه رضایت شغلی پیشینه تحقیق رضایت شغلی پیشینه داخلی…

بررسی روند توسعه شهر ری (منطقه 20 شهر تهران)

بررسی روند توسعه شهر ری (منطقه 20 شهر تهران) دانلود پایان نامه توسعه شهری بررسی روند توسعه شهر ری ویژگیهای كالبدی شهر ری عوامل طبیعی موثر در توسعه شهر ری دانلود پایان نامه توسعه شهری در شهرری شناخت الگوی توسعه…

مبانی نظری و پیشینه تحقیق دانش مفهومی 38 صفحه

مبانی نظری و پیشینه تحقیق دانش مفهومی 38 صفحه کلمات کلیدی : فصل دوم پایان نامه دانش مفهومی مبانی نظری دانش مفهومی پیشینه تحقیق دانش مفهومی پیشینه داخلی دانش مفهومی پیشینه خارجی دانش مفهومی پیشینه پژوهش دانش مفهومی پیشینه نظری…

پایان نامه نقش اسب در شاهنامه ی فردوسی

پایان نامه نقش اسب در شاهنامه ی فردوسی فردوسی اسب نام و صفات اسب اصطلاحات تشبیهات و استعارات همراه اسب شاهنامه فردوسی پایان نامه کارشناسی ارشد زبان و ادبیات فارسی فارسی رفتن به سایت اصلی   که در آن به…

بررسی تأثیر کیفیت خدمات بانکداری الکترونیک بر رضایتمندی مشتریان با استفاده از مدل ترکیبی کانو و تحلیل شکاف

بررسی تأثیر کیفیت خدمات بانکداری الکترونیک بر رضایتمندی مشتریان با استفاده از مدل ترکیبی کانو و تحلیل شکاف بانک مدل کانو تحلیل شکاف کیفیت خدمات خدمات اکترونیکی تأثیر کیفیت خدمات بانکداری الکترونیک تاثیر بانکداری الکترونیک بر رضایتمندی مشتریان دانلود مقالات…

مبانی نظری و پیشینه تحقیق معاملات اشخاص وابسته 82 صفحه

مبانی نظری و پیشینه تحقیق معاملات اشخاص وابسته 82 صفحه کلمات کلیدی : مبانی نظری معاملات اشخاص وابسته ادبیات نظری معاملات اشخاص وابسته فصل دوم پایان نامه معاملات اشخاص وابسته پیشینه تحقیق معاملات اشخاص وابسته پیشینه داخلی معاملات اشخاص وابسته…

مقاله رشته مدیریت با عنوان بازاریابی سبز راهی به سوی رقابت پایدار

مقاله رشته مدیریت با عنوان بازاریابی سبز راهی به سوی رقابت پایدار بازاریابی رقابت پایدار بازاریابی سبز دانلود مقاله رشته مدیریت با عنوان بازاریابی سبز راهی به سوی رقابت پایدار خرید مقالات رشته مدیریت سیستم همکاری در فروش فایل فایلینا…

سنجش كیفیت تصاویر دیجیتال فشرده شده زبان اشاره فارسی

سنجش كیفیت تصاویر دیجیتال فشرده شده زبان اشاره فارسی زبان اشاره فشرده سازی ویدیو سنجش كیفیت تصاویر رفتن به سایت اصلی

چارچوب نظری و پیشینه پژوهش ارزش ویژه برند مقصد گردشگری

چارچوب نظری و پیشینه پژوهش ارزش ویژه برند مقصد گردشگری مبانی نظری ارزش ویژه برند مقصد گردشگری دانلود مبانی نظری ارزش ویژه برند مقصد گردشگری پیشینه تحقیق ارزش ویژه برند مقصد گردشگری ادبیات نظری ارزش ویژه برند مقصد گردشگری فصل…

شعر انقلاب و فرهنگ شهادت در آن

شعر انقلاب و فرهنگ شهادت در آن شعر انقلاب فرهنگ شهادت شهادت در شعر فارسی فرهنگ شهادت در شعر انقلاب اسلامی تصویر شهیدان در شعر انقلاب اسلامی شعر انقلاب و فرهنگ شهادت در آن جلوه هایی از فرهنگ شهادت در…

پاورپوینت چرخه عمر محصول - ارشد حسابداری

پاورپوینت چرخه عمر محصول - ارشد حسابداری کلمات کلیدی : پاورپوینت چرخه عمر محصول - ارشد حسابداری رفتن به سایت اصلی پاورپوینت چرخه عمر محصول - ارشد حسابداری به تعداد 23 اسلاید پاورپوینت مناسب اساتید و ارائه دانشجویان   تاریخچه دوره…

پروپوزال زمانبندی در رایانش ابری

پروپوزال زمانبندی در رایانش ابری کلمات کلیدی : دانلود پروپوزال رایانش ابری نمونه پروپوزال رایانش ابری پروپوزال زمانبندی در محاسبات ابری پروپوزال زمانبندی وظایف در رایانش ابری پروپوزال زمانبندی منابع در رایانش ابری پروپوزال الگوریتم های زمانبندی در رایانش ابری…

بررسی فقهی و حقوقی اهلیت در معامله

بررسی فقهی و حقوقی اهلیت در معامله پایان نامه اهلیت در معامله شرایط اهلیت در معامله اهلیت طرفین معامله اهلیت در حقوق ایران بررسی اهلیت در معاملات اهلیت در معامله در فقه وضعیت معاملین فاقد اهلیت اهلیت در معامله در…

پرسشنامه بررسی ارتباط بین آزردگی از محل کار، عملکرد و رفتار کارکنان

پرسشنامه بررسی ارتباط بین آزردگی از محل کار، عملکرد و رفتار کارکنان پرسشنامه آزردگی از محل کار پرسشنامه عملکرد و رفتار کارکنان پرسشنامه رابطه بین آزردگی از محل کار و عملکرد کارکنان پرسشنامه رابطه بین آزردگی از محل کار و…

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *